نگاهی به چارلی کافمن (2) 

خط باریک نبوغ و دیوانگی

نوشته ای که در صفحه بعد میخوانید، مقدمه چارلی کافمن بر فیلمنامه جان مالکوویچ است. شیوه نوشتن او همانند فیلمهایش منحصر به فرد است. یک سردرگمی در نوشته به چشم میخورد که مشخص نیست واقعیت دارد یا این هم بازی است که او به موازات فیلمش، با خواننده میکند. نوشته علاوه بر اینکه ممکن است واقعا حدیث نفسی از او باشد، به صورت هوشمندانه ای فضای خود فیلم را تداعی میکند. در لابه لای سطور هم میتوان شخصیت اصلی فیلم را دید که با خواننده درباره نیاز به اهمیت داشتن و مورد توجه بودن صحبت میکند و هم نکته های جالبی درباره فیلمنامه نویسی پیدا کرد. گویی کافمن به صورت هوشمندانه ای خواننده را آماده ورود به دنیای نوشته اش میکند.

 «آنها از من خواستند که بر این فیلمنامه مقدمه ای بنویسم. به آنها گفتم که نمیدانم چه باید بگویم. آنها به من گفتند، این مهم نیست، فقط چیزی بنویس. آنها گفتند مردم اغلب از این گونه کتاب ها برای آموزش فیلمنامه نویسی استفاده میکنند و دوست دارند چند کلمه ای هم از زبان نویسنده بخوانند....»

اخراجی ها 2 

پدیده یعنی ....

اینکه اخراجی ها سینمای ایران را تکان داده است درست است. گیشه سینماها ترکانده شده است. مخاطبان سینما نجومی شده است. و البته مخاطبان جدی سینما را به تفکر واداشته است. اما دلیل نوشته شدن مطالبی که در "صفحه بعد" میخوانید، نه خود فیلم به تنهایی که تمام بسته ای به نام "اخراجی ها" ست که آن را با فیلمهای پر مخاطب دیگر متمایز میکند. این بسته علاوه بر فیلم، کارگردان جنجالی دارد که سوار بر موج مخاطبان بیشمار، فیلمش را فیلمی عرفانی میخواند و میخواهد تلاش کند که به زور دگنک هم که شده آن را در رده ماندگارهای تاریخ سینمای ایران و جهان قرار دهد، به اینها اضافه کنید حمایت های معنوی (مادی اش را کارگردان به شدت تکذیب میکند) سران نظام از ساخت فیلم و هزاران حاشیه دیگر.

در صفحه بعد یادداشت های زیر را میخوانید:

------------------------------------------------------

 جلوی خنده خود را نگیرید اما ...

ما همیشه دوست داشتیم بخشی از نوشته های وبلاگمان معرفی خواندنی ها ، دیدنی ها و شنیدنی های خوبی باشد که تجربه اشان کرده ایم.....

محمد خیرابادی

-------------------------------------------------------

آیا واقعا فهم عامه از دنیای پیرامون این است؟

وقتی قیافه خندون ملت رو دیدم که از در سینما خارج میشند و با هم حرف میزنند به این فکر کردم که آیا واقعا این فیلم بدون در نظر گرفتن جنبه ی طنزش آنقدر فروش میکرد؟....

عاطفه خیرابادی

----------------------------------------------------------------------------------

درس اول ماندگاری، گم نشدن در ظواهر است

نمیخواهم درباره اینکه اصلا "اخراجی" ها "سینما"ست یا نه بحث کنم. اما با فرض قبول اینکه اخراجی ها یک "فیلم" است.................

سیاوش پاکدامن

----------------------------------------------------------------------------------

نگاهی به چارلی کافمن (1) 

پرسه در هزارتوی انسانی!

حتی با دیدن یکی از آثار چارلی کافمن به راحتی میتوان رای به نبوغ و سطح بالای کارهایش داد. چارلی کافمن که پیش از "جان مالکوویچ بودن" فقط چند کار تلویزیونی انجام داده بود، با این فیلمنامه توانست جایزه بفتا را بدست آورد و نامزد اسکار شود. اما ..... (ادامه در صفحه بعد)

نظریه انقلاب دائمی 

جاده رولوشنری یا جاده انقلابی گری

درهفته گذشته «مورد عجیب بنجامین باتن» ، «وال ای » و «مامامیا» را در یک حرکت انتحاری دیدم. پس از هفته های زیادی که از نمایش خانگی فیلم دور بودم و گذران بیشتر اوقات در محیط کار و ترافیک مسیر ، باعث ترجیح خواندنی ها بر دیدنی ها شده بود ، دوباره به عرصه تماشای فیلم برگشتم. گرچه در بداعت فیلم فینچر ، ظرافتهای انیمیشن پیکسار و روح فزا بودن موزیکال آلمانی-آمریکایی مامامیا شکی نیست اما باید اعتراف کنم که مضمون تکان دهنده فیلم «جاده رولوشنری» برایم قابل تامل تر بود در حالیکه این فیلم در صف انتظار تماشای فیلمهای آرشیوم رتبه آخر را داشت.

نمی خواهم داستان فیلم را تعریف کنم و از این نوشته یک یادداشت معرفی فیلم یا پیشنهاد بسازم.اما آنچه به عنوان نکته تامل برانگیز فیلم نامیدم را می توان در قالب کلیت داستان فیلم و مضمون آن بیان کرد. در این داستان ، زن (کیت وینسلت)  شوهرش (دی کاپریو)  را مجاب می کند که برای خروج زندگی اشان از یکنواختی و روزمرگی از آمریکا به فرانسه بروند و زن بواسطه هنرپیشگی ، خانواده اش را از کار کردن مرد در اداره بی نیاز کند تا مرد بتواند به آن چیزهایی که روزمرگیهای زندگی کارمندی مانع اندیشیدن به آنها شده فکر کند و خود واقعی اش را بیابد نه آنچیزی که جبر محیط برایش ساخته است.

مرد گرچه می داند که این پیشنهاد خوب است و در ابتدا علی رغم همه موانع موجود حاضر به پذیرش آن می شود اما چیزی نمی گذرد که با یافتن کاری با درآمد بالاتر همه آمالها و آرزوهای ساخته شده در ذهن خود و همسرش را فراموش می کند و حاضر نیست به این جابجایی تن بدهد. زن باور دارد که این تغییر می تواند آنها را از همه لحاظ به جلو سوق دهد اما مرد نمی تواند این تغییر را بپذیرد و در نظرش بهبود زندگی اشان در این حد که کاری با درآمد بالاتر یافته است کفایت می کند. زن به رویاهایی می اندیشد که افق دید او و توقع او را از یک زندگی خوب نشان می دهد اما مرد می خواهد وضع موجود را با کمترین تغییر ممکن حفظ کند. زن خواسته هایی دارد ولی مرد یا آنها را ندارد یا روی خواسته هایش را پوشانده است. زن خانواده خود را در وضع مطلوب تصور می کند اما مرد وقتی می بیند که مشکلات  و موانع زیاد است بجای طلب کردن وضعیت مطلوب، واقعیت موجود را می پذیرد و با تمام وجود در برابر تغییر می ایستد. این همان شکاف  میان محافظه کاری و تحول خواهی است. شکاف میان انسانهایی که از تغییر می ترسند و آنها که طالب تغییرند، آنهایی که دوست ندارند به اشتباهات گذشته اعتراف کنند و آنها که شجاعت رویارویی با حقیقت را دارند. چرا که اصلاح کردن در گام اول در واقع اعتراف به اشتباهی است که تاکنون در حال رخ دادن بوده است.

محافظه کاران و اصلاح طلبان تنها طیفهایی سیاسی نیستند. انسانها همه از آن رو که مختارند و دارای اراده می توانند طالب وضع بهتر باشند و به زندگی خود جهت دهند. اتوپیاهای انسانی از همین جا ساخته شده اند.  اتوپیاها را انسانهایی ساختند که جسارت داشتند لااقل دنیایی بهتر را تصور کنند و آن را به مثابه هدف و سمت و سوی حرکت  نشانه روی کنند. گر چه اتوپیا محقق نشدنی است اما تفاوت انسانهای بهتر خواه و انسانهای پیرو «هر چه پیش آید خوش آید» همینجاست. لازمه تحول خواهی و اصلاح طلبی داشتن آگاهی نسبت به وضعیت مطلوب است. از این زاویه که بنگریم سخن کانت که گفت : «جرات دانستن داشته باش» مفهوم تر است. آنکه جرات شنیدن حقیقت را داشته باشد و برای عقل و اراده انسانی ارزش قایل باشد از شک و احتمال نمی هراسد. بیشتر انسانها نه تنها از پذیرش اشتباهات گذشته و حقایق تلخ گریزانند حتی تاب شنیدن نیز ندارند. چرا که شنیدن و کسب آگاهی وجدان آدمی را مسئول می سازد و آنگاه هرگونه سازش و محافظه کاری و تلاش برای حفظ هر آنچه که هست با روح این آگاهی در تضاد خواهد بود.

در جاده رولوشنری مضمون حرکتهای تحول خواهانه زندگی فردی انسانها و یا اصلاح گری های اجتماعی را می توان دید انتخاب با شماست که پایان سام مندز را بپذیرید یا در جاده انقلاب همیشگی قرار گیرید! 

تا فرصتی باقی است 

تا فرصتی باقی است

کسانی هستند که روزی خودشان را ثابت کرده اند. به اعتبار همان سابقه، بارها میبخشیمشان و به آنها فرصت دوباره میدهیم. این روش شاید در زندگی کمتر استفاده شود و یا دفعات تکرار محدود باشد. اما در عالم سینما این اتفاق زیاد می افتد. بارها میشود که به دیدن فیلم کارگردانی میرویم که سالها قبل برایمان خاطره زیبا و بی مانندی خلق کرده است به امید اینکه دوباره کاری کند که به آن لذت یگانه برسیم. فیلم بازیگری را میبینیم که جایی بازی اش شما را مسحور خودش کرده بود، گرچه بارها در آثاری بد حضور پیدا کرد یا بازی بدی ارایه داد.

حاتمی کیا برای من از همان کارگردانانی است که آنقدر اعتبار دارد که حالا حالا ها به دیدار فیلمهایش بروم، اگر چه نا امید برگردم. و معتقدم که برای چنین کسانی که به توانایی هایشان ایمان داریم باید بیشتر مایه گذاشت. این گونه افرادی که میدانیم جوهره قدرتمندی دارند نباید تنها گذاشته شوند باید در هر صورتی آثارشان را دید و از آنها حمایت کرد. چون میدانیم که میتوانند دوباره خاطرات سحر انگیز گذشته را تکرار کنند.

این آخرین فیلم حاتمی کیا، دعوت متاسفانه آن چیزی نیست که از حاتمی کیا در ذهن دارم. منظورم لزوما پرداختن به جنگ و انسانهای جنگ نیست، بیان و روشی است که دوستش داریم و در آثار متاخر او کمتر سراغی از آن می یابیم. سریال خسته کننده حلقه سبز و فیلم چند پاره و سر در گم دعوت آن چیزی نیستند که از حاتمی کیا انتظار میرود. دعوت شاید با حذف کامل اپیزود غیر قابل دفاع دوم و بازسازی اپیزود الکن اول، به عنوان تجربه ای از یک فیلمساز قابل بررسی باشد ولی مطمئنن آن چیزی نیست که مهر حاتمی کیا را به همراه داشته باشد.

خوشبختانه از این فیلم استقبال خوبی شد اما عکس العملهای حاتمی کیا به انتقادات نگرانم میکند. نیمه بدبینم روزی را میبیند که حاتمی کیا به راه مخملباف برود و در استعارات و دنیایش گم شود و مخاطب را گم کند. یا قدم در راهی بگذارد که مسعود کیمیایی گذاشته است که در دور باطلی از ایده ها افتاده است و از سینمای قابل دفاع گذشته اش فقط رویه ای از خون و انتقام و چاقو باقی مانده است.

امیدوارم ابراهیم حاتمی کیا که برای نسل بعد از انقلاب خاطره ساز بوده است، گوشها و چشمانش را بر روی حرفها ، انتقادها و پیشنهادها نبندد و قبل از اینکه آنقدر از ما دور شود که دیگر در افق دید نباشد، به اوج بازگردد.

...............................

خارج از بحث:

این موسیقی را گوش کنید...

Insider- Rites- Jan Garbarek   96kbps   128kbps

نگاهی به فیلم بازیهای مسخره  

"فیلم خوبی که نباید دید!

نگاهی به فیلم بازیهای مسخره ساخته میشایل هانکه

بعد از "پنهان"، این بار" میشایل هانکه"، فیلمی از خودش را دوباره سازی کرد." بازیهای مسخره". "پنهان" از معدود فیلمهایی بود که بسیار طرفدار داشت و من نه تنها دوستش نداشتم، بلکه از آن به کلی متنفر بودم. اما این بار با اینکه نتیجه نهایی یکسان است قضیه متفاوت است. من از "بازیهای مسخره" هم متنفرم در حالی که فیلمی خوب و گیرا و تکان دهنده است. لحظاتی در این فیلم وجود دارد که به شدت تاثیر گذار است. پلان سکانسهای طولانی بدون هیچ حرکتی که خون را در رگ منجمد میکند. و سکوت و خاموشی مرگباری که قرار است آرامش بخش باشد. فیلم با کمترین حاشیه صوتی، شاید اصیل ترین نوع قرار گرفتن در مخمصه را نشان میدهد.

خب، این فیلم با تمام این محاسن، چه دارد که باید از آن حذر کرد؟! مار زیبا و خوش خط و خالی را تجسم کنید که میدانید تماس با او یعنی مرگ، یا گل خوش بو و زیبایی که شیره سمی دارد، یا نوشیدنی گوارایی که میدانید مسموم است. بازیهای مسخره، همین است. این فیلم شبیه هیچ فیلم ترسناک یا اسلشر یا جنایی دیگری نیست. گرچه مسیر داستان کلیشه ایست، خانواده ای که در خانه ییلاقی مورد هجوم دو بیگانه قرار میگیرند. فیلم از جایی زهر خود را ترشح میکند که بیننده، من و شما را وارد بازی میکند. کسی میمیرد، چون ما فیلم را تماشا میکنیم. قسمت دردناک ماجرا اینجاست، ما از طرفی قربانی هستیم، چون همراه با "جرج" و" آن" به دنبال راه فراری میگردیم( همان پلان سکانسهای طولانی و سکون دوربین، به شدت در همراهی با آنها موثر است گویی با آنها در یک اتاقیم) هم، به نوعی قاتل هستیم، نشسته ایم و نظاره گر مرگی هستیم که مسببش ماییم.

نکته مهمی که در دیدار با فیلم خود را نشان میدهد، این است که برای تاثیر گذاری نیاز به حرکات محیر العقول دوربین یا اتفاقات عجیب و غریب و موسیقی آنچنانی نیست، کار گردانی که این کاره باشد، با یک دوربین ثابت، تاثیر چند برابر بر بیننده میگذارد.

احتمالا هانکه را هیچ وقت نخواهم بخشید، به خاطر" پنهان" که جزو ده فیلم لیست بدترین فیلمهای عمرم قرار دارد ( در آن هم سکانس خودکشی وجود دارد که از فرط واقعی بودن، تنفر بر انگیز و خفه کننده است) و "بازیهای مسخره" اش که تماشاگر را استثمار میکند. میکشد.

خداحافظ  

 به یاد خسرو شکیبایی

خالق لحظه هایی پر از راز و رمز و عشق !

4 ماه و 3 هفته و 2 روز 

"تیر خلاص "

نگاهی به فیلم " 4 ماه و 3 هفته و 2 روز "

فون تریه و دوستش وینتربرگ احتمالا به این نتیجه رسیدند که دگما 95 گاهی به جای اینکه آنها را از قید و بندها رها کند، خود قید و بندی است که دست آنها را در داستان‌گویی می‌بندد که بعد از چند سال عقایدشان را تعدیل کردند. و حالا کریستین مانگیو کارگردان رومانیایی با فیلمش " 4 ماه و 3 هفته و 2 روز " تیر خلاص را به پیکر نحیف و کم رمق دگما میزند و نشان می‌دهد که  زیاده‌روی در چیزهای خوب هم، می‌تواند نتایج بدی به همراه داشته باشد.

داستان فیلم در یک خط خلاصه می‌شود، وقایع نگاری لحظه به لحظه از یک سقط جنین. اما تکلیف بیننده مشخص نیست که باید به دنبال چه چیزی بگردد. آیا باید همین یک خط را دنبال کند یا توجهش روی شخصیت اصلی و کنش‌ها و واکنش‌های او در مقابل حوادثی که برایش پیش می‌آید (در حالی که این دوست اوست که دارد جنینش را سقط می‌کند.) متمرکز کند؟ چرا فیلم در سال 1987اتفاق می‌افتد؟ آیا اشاره به آن به این دلیل است که امروزه دیگر سقط جنین در رومانی غیر قانونی نیست و این تاریخ فقط بستری برای رخداد داستان است، یا اینکه اشاره‌ای به اوضاع سیاسی و اجتماعی آن روز رومانی دارد؟ اگر دومی درست باشد – که ورایتی با اشاره به رژیم چائوشسکو در آن سالها، کفه را به آن سمت سنگین تر کرده‌است – چرا شواهد و نمونه‌هایی از شرایط آن دوران برای بیننده نا آشنا داده نمی‌شود تا مثلا اهمیت احتمالی همراه داشتن کارت شناسایی، یا صفهای طویل مردم برای نیازهای روزمره‌شان برای او معنای متفاوتی ایجاد کنند؟ چرا این دو جوان به این شدت مخفی‌کاری می‌کنند؟ آیا این کار فقط دلایل قانونی دارد یا محیط خانوادگی آنها هم این اتفاق را بر نمی‌تابد؟ فیلم شاید برای یک رومانیایی اشارات زیادی داشته باشد و خاطرات زیادی را برایش زنده کند ولی برای بیننده خارجی، چه ابزاری برای راهنمایی دارد؟

امروزه کارگردانان بسیاری تلاش می‌کنند که فیلمهایشان هر چه بیشتر به فیلمهای مستند نزدیک شوند. اما فیلمهایی از این دست وقتی موفق هستند که بتوانند قواعد داستانگویی را در عین واقع‌گرایی رعایت کنند . در حالی که در فیلم "4 ماه و .... " آنقدر در تلاش برای واقع‌گرایی اغراق شده است که هرگونه ارتباط تماشاگر با اثر بریده می‌شود و عملا سرنوشت شخصیت‌های فیلم برای او بی‌اهمیت می‌شود. حرکات تند دوربین و پلان – سکانس های طولانی که هیچ حسی خاصی را القا نمی‌کنند، همه چیز حتی حرکات هم در نهایت سردی و کسل کنندگی انجام می‌شوند. مثلا در صحنه‌ای که اوتیلیا برای خلاصی از جنین مرده در کوچه پس کوچه‌های تاریک می‌گردد، فیلمبرداری نه تنها کمکی برای القای حس او نمی‌کند بلکه بازی خوب اناماریا مارینکا را هم خراب می‌کند.

مهم نیست که فیلم فضای سردی را تصویر می‌کند یا گرم، مهم این است که بدنه فیلم به مثابه ظرف باید گرم باشد تا بتواند با تماشاگر ارتباط برقرار کند. چه بسیار فیلمهایی که فضای سرد و خفقان آوری را به تصویر می‌کشند یا داستانی تاریک را روایت میکنند – مانند سه گانه انتقام چون ووک پارک – اما حرف خود را به‌گونه ای میزنند که مخاطب را تا آخرین لحظه به همراه فیلم پیش می‌آورد.

مهمترین صحنه فیلم – به نظر من – وقتی است که ..... به دوست‌پسرش می‌گوید که او هم احتمالا حامله است. اینجا است که یکی از دلایل اصلی تلاشهای او و فداکاری‌اش را می‌فهمیم، او خودش ممکن است نفر بعدی باشد. اما این نکته مهم آنقدر دیر رو می‌شود که دیگر بیننده از قطار فیلم پیاده شده است و دور شدنش را در غروب تماشا می‌کند.

"انتقام یا لذت ؟!! 

"انتقام یا لذت ؟!!"

"همدردی با آقای انتقام جو" را دوست ندارم. البته این دوست نداشتن احتیاج به توضیح دارد. مشکل من با این فیلم و" "Old Boy و احتمالا "همدردی با خانم انتقام جو" که سه گانه "چون ووک پارک" کارگردان کره ای درباره انتقام اند، ربطی به اجرا یا نحوه کارگردانی یا دیگر مسایل تکنیکی ندارد. من با روح حاکم بر این دو اثر مشکل دارم. اگر فیلمی مثل "هاستل" یا " قتل با اره برقی در تگزاس "را بتوان اسلشر "جسمی" نام داد، فیلمی مانند "همدردی..." و یا" اره" را میتوان اسلشر "روحی" نامید. یعنی فیلمهایی که زیاد به وادی خون و خونریزی وارد نمیشوند ولی بیننده را از نظر روحی تحت شکنجه خویش قرار میدهند.بیننده به جای اینکه با دیدن صحنه های خونریزی و مثله شدن انسانها، تحت تاثیر قرار گیرد، در مسیر فیلم با بازی های روایی کارگردان به سرحد جنون میرسد.

  برداشت من این است که کارگردان تلاش میکند فضایی که بر پایه انتقام بنا شده باشد را به ما نشان دهد. یعنی سعی میکند به ما بفهماند،کسی که زندگی اش را بر پایه انتقام بنا کند،در چه جهنمی زندگی خواهد کرد و هیچ وقت به ساحل ثبات نمیرسد. اما در نهایت چیزی که از این فیلمها به دست می آید،لذت جنایت و بازی با خوی حیوانی است که در نهانگاه همه ما وجود دارد. کارگردان با نشان دادن جنایات متفاوت با ایده های مختلف و سخت ترین وضع مرگ برای قهرمانان یا گناهکاران ، تماشاگر را به جای اینکه به اشمئزاز از انتقام برساند به مرز لذت از کشتن نزدیک میکند.به عبارت دیگر، خشونت به جای اینکه وسیله ای برای رسیدن به هدف فیلمساز باشد، خود به هدف تبدیل میشود.

در مطلبی خواندم که کار "پارک" با "تارانتینو" مقایسه شده بود و در جایی دیگر از "سام پکین پا" صحبت شده بود، اما به نظر من این مقایسه آنهم بر اساس یک شباهت ظاهری، اشتباه است. درست است که در فیلمهای تارانتینو خشونت و مرگ وجود دارد و مثلا در بیل را بکش حمام خون راه می افتد ولی این مرگها و جنس صحنه های جنایت به گونه ای ایست که فاصله گذاری از عالم واقع وجود دارد و فضای سینمایی آن حفظ میشود و تماشاگر در نهایت میداند که همه چیز فیلم بود و غیر واقعی، اما در فیلم های پارک تلاش بر این است که همه چیز به شدت رئال باشد. فضایی سیاه و به دور از ذره ای امید به زندگی. شخصیتهای این فیلم و به خصوص پدر دختربچه، از انتقام به نوعی خود آزاری و دیگر آزاری توامان میرسند.او حتی با علم به اینکه مرگ دخترش به عمد نبوده است و حتی گفتن این جمله در آخرین لحظه به پسر جوان : "من میدانم که تو آدم خوبی هستی"، او را زجر کش میکند .جالب اینجاست که حتی به مرگ او هم قانع نمیشود و جسدش را مثله میکند. اینجا دیگر انتقام نیست که به او فرمان میدهد. هر حسی هست، انتقام نیست. شاید کارگردان قصد داشته با نشان دادن این تغییرات، اثر مثبتی بر بیننده بگذارد ولی فکر میکنم که در نهایت از لبه پشت بام "نشان دادن بدی انتقام" به زمین "علاقه به جنایت" سقوط میکند.

در جستجوی رنگ آبی عشق 

"در جستجوی رنگ آبی عشق"

"باغبان وفادار" ساخته "فرناندو میریس". مرد در دانشگاهی سخنرانی میکند، دختر که یک فعال سیاسی است به بحث و جدل با او میپردازد.بعد از سخنرانی میفهمیم که مرد هم کمابیش با دختر هم عقیده است.آنها در خیابان قدم میزنند. دختر مرد را به داخل خانه دعوت میکند و ... .

"Killing me softly"  ساخته "چن کایگه".دختر و پسر در کنار چراغ قرمز برای یک لحظه چشم در چشم میشوند. دختر آرامش ندارد. هر طور شده پسر را پیدا میکند و عشق حقیقی چند لحظه بعد در ورودی خانه ی پسر شکل میگیرد!!!

"ننگ بشری" ساخته "رابرت بنتون"  . پسر جوان دختر را در کتابخانه میبیند و سر صحبت را باز میکند. چند دقیقه بعد در خانه پسر هستیم که قرار است کتابی را به دختر بدهد. به پنج دقیقه نمیرسد که کار به جاهای باریک میرسد.

***

چنین صحنه هایی به وفور در فیلمهای امروزین دیده میشود. عشقهایی که در لحظه شکل میگیرند و در کمتر از یک ساعت به ارتباط جسمی بدل میشود.دیگر خبری از عشقهای پاک گذشته نیست. گویی که محک عشق، جسم است.اگر طرف مقابل شخصیت اصلی را در بستر ارضا کرد، وارد مرحله بعدی عشق میشود و الا همه چیز تمام میشود.اینگونه است که تعریفی که سالهای سال از عشق داده میشود، بی معنا میشود. درد و رنج عاشق و ناز معشوق، شوخی ای بیش نیست. حالا کافی است کمی خوش قد و بالا باشید. همه مشکلات حل میشود. به همین راحتی تمام زحمات لیلی و مجنون و فرهاد و تمام عاشقان تاریخ زیر سوال میرود. همه چیز به طرز مشمئز کننده ای راحت و بی روح است. دیگر همراه عاشق، درد نمیکشیم. با او منتظر یک لحظه نگاه معشوق نمینشینیم. دیگر عاشق برای اینکه لحظه ای با معشوق صحبت کند، نیاز به ساعتها برنامه ریزی و دردسر ندارد.

عشق در لحظه شکل میگیرد ولی عشقی که با عفاف و صبر همراه نباشد، ارزشی ندارد. ارتباط جسمی فقط بخشی از کل است و در عشق حقیقی، در درجه چندم اهمیت. اما چیزی که امروزه به ما نشان داده میشود. عشق های آتشین و تکرار ناشدنی هستند که از فیلتر بستر گذشته اند.

"ننگ بشری" ساخته"رابرت بنتون". دختر وپسر پس از عشق بازی.

دختر: باورم نمیشود،این کار توی شهر ما یه جور دیگه انجام میشه.

پسر: آره، میتونم تصور کنم.اول همدیگر رو یکشنبه ها،تو کلیسا میبینند.وقتی پاییز میاد و بعد زمستان و هوا سرد میشه،اون موقع،سورتمه سواری و اسکیت روی دریاچه یخ زده و خواندن آهنگ مذهبی در کریسمس.

دختر: ایستادن روی تنه درخت یادت رفت.و در آوردن سیب از آب...

نيش عقرب نه از ره کين است! 

زحن ضیبا 

"زحن ضیبا"

آقای" الف" که بازیگر نقش جسد در یک سریال بی مخاطب هستند در مصاحبه با روزنامه "ب" ،از خبرنگار میخواهد که اول متد اکتینگ را بیاموزد و سپس بازی او را تحلیل کند. آقای" پ" کارگردان فیلمهای درجه nام که بهترین ساخته ایشان در بخش جنبی جشنواره فیلم "مورچه بالدار" که در موگادیشو برگزار میشود،پذیرفته شده است، از لزوم توجه به فیلمهای فاخر و ارزشی صحبت میکند. آقای تهیه کننده "ت" ، تولید کننده انواع فیلمهای در پیت ولی بفروش، از عدم توجه به فیلمهای هنری و بودجه کم اختصاص یافته به فیلمهایش گله دارد. آقای مسئول "ث" که به شاخص ترین فیلمهای جشنواره فجر اجازه اکران نمیدهد از لزوم توجه به کارگردانان و هنرمندان برجسته کشور سخن میگوید.

نتیجه گیری منطقی: در گذشته به کسی که کچل بود میگفتند "زلفعلی". 

نتیجه گیری احساسی: بیشه از شیران چو تهی شود.... چه شود!!؟؟

شاهكار بيست دقيقه اي 

کارگردانان مشغول کارند 

"کارگردانان مشغول کارند"

دنیای فلان کارگردان ، شاهکار بهمان کارگردان ، ایده هوشمندانه بیسار کارگردان و عباراتی از این دست که در برخورد با فیلمها به آنها بر میخوریم. ولی در اکثر مواقع سایر عوامل فیلم را فراموش میکنیم ،تحسین میکنیم کارگردان را به خاطر آن حرکت زیبای دوربین که حاصل کار فیلمبردار است، از ارتباط دو نما و در آمدن آن صحبت میکنیم در حالی که تدوین گر است که این ایده را انجام داده است. چه بسیار کارگردانانی که با فیلمبرداری شاهکار ساخته اند و در نبود او افت کرده اند و چه بسیار کارگردانان متوسطی که با یک تدوین گر خوب به عرش رفته اند.

قبول که کارگردان مدیر و سرپرست گروهی است که فیلم را به سر انجام میرسانند، قبول که هر فیلم بیش از همه وامدار کارگردان است و نگاه او در همه جای فیلم وجود دارد ولی این دلیل نمیشود زحمات عده زیادی که برای فیلم زحمت میکشند را نبینیم و حتی از نشان دادن اسامی آنها در تیتراژ پایانی هم دریغ کنیم.کارگردان را باید تکریم کرد ولی نه به این قیمت که فیلم را مساوی با او بدانیم، فیلم نقاشی نیست که یک نفر مسئول آن باشد، فیلم هنری جمعی است که هر کدام از عوامل باید به اندازه حق خود از موهبات آن بهره مند شوند.

پدیده کیمیایی 

"آیا پدیده است؟!"

پدیده کیمیایی در سینمای ما بسیار چالش بر انگیز است، سالهاست که با پیش تولید هر اثرش جنگ بالا میگیرد و موافقان و مخالفان به "او" می پردازند. در دو یادداشت زیر در این باره صحبت میکنیم.

***********************************************************

"پدیده کدومه ؟"

«قيصر» و «گوزن ها» را تا حالا نديده ام و اگر قرار باشد آنها را ببينم بايد «رئيس» کيميايي چيزي داشته باشد که تماشاي نسخه هاي قديميترش برايم جذاب باشد.....(از محمد خیرآبادی)

"صداقت، حلقه گمشده"

کیمیایی تصمیم میگیرد فیلم بسازد،آرامش شهر به هم میریزد، سنگرها بازسازی میشود و خیابانهای سینمای ایران دوباره محل زد و خورد میشود. و این نبرد تا یکی دو ماه بعد از اکران فیلم ادامه می یابد...( از سیاوش پاکدامن)

************************************************************

آشتی با رییس 

ما نیستیم 

در فیلم " ما فرشته نیستیم" زمانی که دخترک به داخل رودخانه می افتد و زندانی –کشیشی که دنیرو نقشش را بازی میکند برای نجات او به داخل آب میپرد ، لحظه زیبایی شکل میگیرد، جایی که آنها در اعماق آب هستند و مجسمه چوبی مریم مقدس ناجی آنها میشود و آنها را به سطح آب می آورد. فیلمنامه نویس چقدر عالی از عناصر دینی مسیحیت استفاده کرده و بدون آنکه بخواهد با اغراق و به زور معجزات عجیب و غریب ( کاری که در سینمای ما معمول است) تحول شخصیت های فیلم را رقم بزند،یک لحظه ناب خلق میکند. هم پیام به ساده ترین شکل و به همه مخاطبان القا شد و هم درصد گل درشتی این فرایند به زیر سی درصد رسید.  

این فیلم به نظر من فیلم قدرتمندی نبود، نه در مسیر تحول شخصیتها و نه در سلسله وقایع، حتی "مارمولک" -که نسخه ایرانی آن است- در جاهایی از آن جلو می افتاد اما همین فیلم از فیلمهای ایرانی که ادعای ماورا و مذهبی بودن میکنند بسیار جلوتر است. فیلمسازان مذهبی ساز ما برای نشان دادن تحول شخصیتها یا آنها را به یک امامزاده میبرند یا باید یک شق القمر در مقابلشان اتفاق بیافتد و یا کسی با قمه جلوی تانک برود.

 فیلمنامه های ما کلا لنگ میزنند وای به روزی که قرار باشد پیام اخلاقی هم به آنها اضافه شود، فاجعه تکمیل میشود.

نویسندگان

... درباره

بایگانی موضوعی

بایگانی مطالب

پیوندها

جستجوی مطالب

امکانات